Het huisstijlhandboek, een voorbeeld en waarom heb je er een nodig?

 In Brand guidelines, Brand management, Huisstijl

Huisstijlhandboek, brand book, brand guidelines, merkrichtlijnen of brand sheet; er zijn genoeg termen die we gebruiken als we het hebben over het opslaan en delen van een huisstijl. Dat je de juiste term gebruikt is misschien niet het belangrijkste, wat wel belangrijk is, is dat je een document hebt om de uitstraling van jouw merk consistent te houden en te bouwen aan een herkenbaar merk én de kwaliteit van de uitingen te waarborgen.

 

Wat is een huisstijlhandboek?

First things first. Een huisstijlhandboek is een soort gebruikershandleiding voor mensen die namens jouw bedrijf/merk communiceren. Het doel ervan is om ervoor te zorgen dat communicatie op de juiste manier gebeurt. Oftewel: of alles eruit ziet zoals het hoort en in lijn ligt met het merk.

Je kunt het vergelijken met een handleiding van IKEA. Hoewel er experts en ervaren doe-het-zelvers zijn die op puur instinct de meest complexe keuken in elkaar weten te timmeren (brand specialisten in ons geval), weten we uit ervaring ook dat de gemiddelde persoon al moeite heeft met een simpele Billy kast. Om er voor te zorgen dat die kast niet eindigt als een van de afdankertjes van Salvador Dali, helpt het om duidelijke richtlijnen te hebben.

 

ikea furniture manual - Google Search | Ikea instructions, Manual design, Tool design

 

Een huisstijlhandboek is een handleiding die ervoor zorgt dat iedereen (expert of leek) snapt hoe het merk en de verschillende communicatie-uitingen er uiteindelijk uit moet zien, welke onderdelen je daarvoor nodig hebt, hoe je die onderdelen toe moet passen en wat/wie je daar eventueel voor nodig hebt. Een plek van waarheid waar iedereen beroep op kan doen bij het ontwikkelen van bijvoorbeeld Facebook posts, briefpaper of volledige websites. Wanneer alle neuzen dezelfde kant op staan en iedereen weet wat ie moet doen kan er samen sneller en beter gebouwd worden aan een herkenbaar en bekend merk.

 

Het verschil tussen een huisstijlhandboek en brand guidelines.

Bij Abrnd hechten we waarde aan de waarheid zodat jij niet hoeft na te denken of iets klopt. Daarom willen we voordat we verder gaan duidelijk maken wat het verschil is tussen een huisstijlhandboek en brand guidelines. Op het internet lees je namelijk veel verschillende dingen over wat een huisstijl eigenlijk is en het woord huisstijlhandboek wordt ook vaak verkeerd gebruikt. Laten we dat recht zetten.

Een huisstijl heeft enkel betrekking op de visuele aspecten van een merk. Dat betekent dat een huisstijlhandboek in feite enkel die visuele elementen bevat. Denk aan kleuren, logo’s, typografie en dergelijke. Maar zoals we in dit artikel duidelijk maken bestaat een herkenbaar merk niet alleen uit visuele aspecten. Ook audio kan bijvoorbeeld bijdragen aan een herkenbaar merk. Luister maar eens naar de twee geluiden hieronder.

 

 

 

Brand guidelines (of merkrichtlijnen in het Nederlands) is een soort uitgebreide (lees: complete) versie van een huisstijlhandboek. Het bevat ook alle andere merkelementen (zintuigen) plus meer informatie over het merk. Denk bijvoorbeeld aan merkwaarden, merkvisie, tone and voice, en alle andere dingen die belangrijk zijn voor het merk.

 

Moet je dan een huisstijlhandboek of brand guidelines laten maken?

Dat hangt af van de situatie. Als je medewerkers enkel wilt aansturen op het consistent houden van de huisstijl dan is een huisstijlhandboek voldoende. Wil je er echter ook voor zorgen dat alle andere merkelementen ook consistent gebruikt worden en de boodschap in die uitingen ook altijd hetzelfde is (wat belangrijk is voor herkenning), dan adviseren we te gaan voor duidelijke brand guidelines.

 

Het gaat erom dat jouw merk herkenbaar en onthouden wordt.

Of je nu een huisstijlhandboek of brand guidelines creëert is dus niet de discussie. Het gaat erom dat de dingen die je doet herkenning creëren voor jouw merk en bedrijf. In dit artikel geven we een compleet beeld van het belang en de enorme waarde van een huisstijl. In het kort: een waardevolle huisstijl zorgt ervoor dat mensen jouw merk eerder herkennen en onthouden, en makkelijker kunnen herinneren.

 

 

Het belang van consistentie voor een waardevolle huisstijl

Een van de belangrijkste aspecten bij het bouwen van herkenbare merken is consistentie. Een huisstijlhandboek helpt die consistentie te waarborgen. ‘Waarom is het eigenlijk zo belangrijk dat een merk consistent is?’ In dit artikel gaan we volledig de diepte in, maar in het kort: omdat mensen je merk anders niet gaan herkennen en onthouden. De mens leert namelijk door herhaling dat een huisstijl symbool staat voor een product, dienst of zelfs emotionele waarde. Goede voorbeelden zijn de drie afbeeldingen hieronder.

 

 

De kans is 99,99% dat je van alle drie de afbeeldingen in grote lijnen weet welk merk het is en welke producten/diensten het bedrijf verkoopt. Dit hebben we geleerd doordat de uitstraling door de tijd heen hetzelfde is gebleven. Let op: uitstraling betekent niet dat iets exact hetzelfde is gebleven, maar dat het hetzelfde is blijven voelen. Consistentie betekent dus niet dat alles altijd moet blijven zoals het was, maar evolueert. Meer een soort coherentie dus.

Als een uitstraling inconsistent is en teveel verandert, dan gaat de herkenning verloren. Zie het voorbeeld van Starbucks hieronder; wanneer  niet alleen vorm maar ook kleur verandert is de herkenning met het merk ver te zoeken. Dat is waarom consistentie van de huisstijl zo ontzettend belangrijk is.

 

 

Waarom een huisstijlhandboek?

Zoals we al vertelden: een huisstijlhandboek helpt o.a. de consistentie van jouw huisstijl te waarborgen. De richtlijnen erin helpen iedereen het consistente gebruik van een huisstijl te bewaken. Dikwijls werken meerdere mensen binnen een organisatie met een huisstijl en/of werkt de organisatie met meerdere leveranciers als het gaat om het ontwerp of de ontwikkeling van huisstijldragers (bijvoorbeeld grafisch ontwerpers, content creators, en drukkers). Dit betekent dat er dagelijks valkuilen zijn bij het gebruik van een huisstijl. Enkele veelvoorkomende voorbeeldsituaties:

  • Social media posts die er steeds anders uitzien
  • Website pagina’s die opgebouwd worden naar de voorkeur van een medewerker
  • E-mailhandtekeningen die veel van elkaar verschillen omdat ze van elkaar worden gekopieerd
  • Typografie zoals grootte en regelhoogtes die in elk middel anders is
  • Flyers (zie het voorbeeld hieronder) die door de tijd heen steeds simpeler worden
  • Brochures die samen geen nette reeks vormen

 

 

In veel gevallen ontstaan situaties als hierboven omschreven niet vanuit onwil van medewerkers of leveranciers, maar alleen door het slecht faciliteren van deze groepen met de juiste richtlijnen en middelen. Doordat stramienen en richtlijnen voor gebruik ontbreken gaan mensen op eigen initiatief iets in elkaar knutselen, zelf dingen toevoegen óf in het ergste geval zelfs de boodschap veranderen. Door dit wél te waarborgen is de kans veel groter dat ongeacht de ontwerper de uitingen consistent blijven.

 

 

Het maakt het proces efficiënter

Als je echt de tijd neemt zul je met een beetje ruimtelijk inzicht de meeste IKEA meubels prima in elkaar kunnen zetten. Een beetje handyman schrikt in ieder geval niet van onderstaande tv-meubels. Maar ook hij zal uit moeten zoeken welke onderdelen hij nodig heeft, of alle onderdelen er zijn, welke onderdelen het eerst in elkaar gezet moeten worden, et cetera. Een duidelijk handboek ontneemt het meeste (uit)zoekwerk en maakt het bouwen van de kast een stuk efficiënter en daarbij voorkomt het fouten die weer rechtgezet moeten worden.

 

 

We vallen in herhaling, maar hetzelfde geldt dus voor het opmaken van communicatiemiddelen. Je kunt iedereen vragen een flyer op te maken (de linker kast) zonder handleiding, wat dus automatisch langer duurt of ervoor kiezen het voorwerk te doen (de handleiding te maken), zodat iedereen efficiënt en foutloos de flyer in elkaar kan zetten.

 

Minder ruis en ge-e-mail

Stel: je hebt net je huisstijl en alle andere merkelementen laten ontwerpen en je weet dat iedereen die elementen moet gebruiken om ze herkenbaar en bekend te maken. Je wilt daarom dat iedereen binnen jouw bedrijf en externe partners al deze elementen kunnen vinden. Je zit niet te wachten op meerdere e-mails met de vraag: “Waar is de laatste versie van de …?”, “Welk lettertype en grootte gebruiken we ook alweer voor …?” of “Wat zijn de CMYK waarden van onze huisstijlkleur?”.

Je hebt ook geen zin om iedereen constant op de vingers te kijken en alles wat er gemaakt wordt te controleren of zelfs te corrigeren. Maar, je wil ook niet dat je er over 6 maanden achter komt dat er niets meer van de huisstijl over is? Dan is een huisstijlhandboek misschien wel hét antwoord.

 

ZZP’er of multinational; een huisstijlhandboek heeft altijd meerwaarde

Als jij de enige bent die je huisstijl communiceert snappen we dat je ervan uit gaat dat jij die consistentie kunt bewaken. In veel gevallen is dit waarschijnlijk ook zo. Maar waarom zou je het jezelf moeilijker maken als het ook makkelijker (lees: efficiënter) kan? De kans dat jij altijd de juiste kleurcodes onthoudt, precies weet waar je de SVG versie van het logo hebt opgeslagen, waar die geplaatst moet worden of nog weet welke woorden je vermijd of juist wilt gebruiken (tone and voice) is vrij klein. Zeker als je ook alle andere bedrijfsprocessen moet managen en het belangrijkste, je producten en diensten moet leveren. Een huisstijlhandboek kan juist ook het leven van een eenpitter een stuk eenvoudiger maken.

Naarmate jouw organisatie groeit wordt een huisstijlhandboek ook steeds belangrijker om consistentie te bewaken. Met name omdat die consistentie niet meer alleen van jou afhankelijk is, maar van iedereen. Niet iedereen zal tenslotte begrijpen hoe en waarom dingen in elkaar zitten zoals ze zijn ontworpen.

 

Wat staat er in een huisstijlhandboek?

Een huisstijlhandboek bevat de onderdelen, regels en richtlijnen voor de toepassing van de huisstijl zodat iedereen bij kan dragen aan een herkenbaar merk. Denk hierbij aan de plaatsing van het logo, kleurwaarden en kleurverhoudingen en/of typografische regels met betrekking tot de regelafstand of titels. Het komt erop neer dat je alle merkelementen beschikbaar maakt en mensen in staat stelt de juiste communicatie-uitingen te ontwerpen. Denk aan:

  • merknaam;
  • logo;
  • typografie;
  • kleuren;
  • kleurverhoudingen;
  • slogan;
  • fotografie;
  • illustratie stijl (zie IKEA hieronder);
  • vormen (zoals ons stippenpatroon).

 

Creating IKEA-style instructions in LaTeX - TeX - LaTeX Stack Exchange

 

Er kan ook voor worden gekozen specifieke communicatievormen en middelen die gebruikt worden toe te voegen. We noemen het sjablonen voor huisstijldragers. Denk bijvoorbeeld aan:

  1. brieven;
  2. e-mail;
  3. visitekaartjes;
  4. presentaties;
  5. social media advertenties;
  6. blog posts;
  7. bedrijfskleding;
  8. etc.

Deze templates bevatten de richtlijnen voor standaard elementen, zoals de plek van het logo, de plek van de slogan, of het gebruik van de slogan of de tagline. Ook extra regels zoals het materiaal van het papier, het papierformaat, de structuur van artikelen of social media posts, of het gebruik van alinea’s en tussenkopjes kunnen worden vastgelegd in het huisstijlhandboek.

 

 

En hoe ziet dat er dan uit?

‘Genoeg over het wat en waarom, hoe ziet zo’n huisstijlhandboek er eigenlijk uit?’ Je hebt alle vrijheid om daar zelf invulling aan te geven. We weten het: een lullig antwoord. Wil je een voorbeeld? Download dan hier het voorbeeld van een huisstijlhandboek (of eigenlijk brand guidelines).

Go digital, sla je brand guidelines online op.

Het grote nadeel van analoge huisstijlhandboeken of brand guidelines is dat ze snel verouderen. Stel: je hebt een aanpassing gemaakt in de plaatsing van het logo, of wilt er wat meer over kwijt, of je hebt bijvoorbeeld een nieuwe social post gemaakt, dan klopt het huisstijlhandboek dat je net aan iedereen hebt uitgedeeld al niet meer. Je kunt voor een ringband kiezen, maar om elke keer bij iedereen de papiertjes te vervangen is een behoorlijk karwei.

Dit hebben wij en een aantal andere bedrijven gezien en hebben daar een digitale oplossing voor bedacht: brand guidelines. In dit onderdeel kun je jouw huisstijl en richtlijnen opslaan zodat iedereen dat altijd en overal kan bereiken. Elke aanpassing die je doet, is vervolgens ook voor iedereen beschikbaar.

 

 

Nieuwsgierig naar ons systeem? Vraag een demo aan.

 

Tips voor een waardevol en compleet huisstijlhandboek

Om je nog verder op weg te helpen: 6 tips voor het maken van een huisstijlhandboek.

 

Tip 1: leg niet alleen uit wat je hebt, maar ook hoe het toegepast wordt

In het handboek zet je vaak de meest voor de hand liggende richtlijnen. Maar staat hier ook in hoe je bijvoorbeeld het logo verwerkt in de media? Hoe en waar staat het logo, het beeldmerk of alleen de naam in een video? Moet het logo zichtbaar zijn in elke foto of afbeelding die je plaatst? Genoeg om nog over na te denken.

 

Tip 2: laat hem opmaken door de ontwerper van de huisstijl

Gebruik niet alleen een vormgever bij het maken van je huisstijlelementen, maar ook voor het maken van je huisstijlhandboek. Deze persoon heeft zich helemaal verdiept in jouw bedrijf en voelt vlekkeloos aan wat jij verwacht. Een vormgever kan het handboek zo ontwerpen dat jij precies kunt vinden wat je zoekt. Leer van je vormgever wat je waar kunt vinden en waarom. Wanneer er dan een drukker of adverteerder belt, kun jij binnen een paar klikken het juiste sjabloon of de juiste richtlijn vinden en doorsturen.

 

Tip 3: ga voor digitaal

Omdat een huisstijl evolueert door de tijd heen is een digitaal huisstijlhandboek aan te raden, maar een een fysiek huisstijlhandboek kan juist weer meer impact maken binnen de organisatie. Toch adviseren wij altijd te beginnen met een digitaal huisstijlhandboek, omdat dit de vrijheid biedt alle huisstijlelementen beschikbaar te maken voor iedereen, altijd, en overal. Dit stimuleert de consistentie van je huisstijl nog verder.

 

Tip 4: geef kaders en zorg voor flexibiliteit

Teveel vrijheid heeft zijn keerzijde. Dat is nu wel duidelijk. Te weinig vrijheid daarentegen ook. Het is slim om daarom kaders te stellen. Wij adviseren daarom op basis van het merkflexibiliteitscanvas te bepalen welke merkelementen altijd hetzelfde moeten worden toegepast (vast), welke merkelementen aangepast mogen worden (flexibel) en welke elementen mogen worden vervangen (vrij).

Download het merkflexibiliteitscanvas.

 

Tip 5: deel het met iedereen

Iedereen die namens jouw merk communiceert (via de telefoon of op het web) zou toegang moeten hebben tot het huisstijlhandboek/merkrichtlijnen. Denk daarbij ook aan externe partijen zoals marketingbureau’s, tekstschrijvers en vormgevers.

 

Tip 6: begeleiden en controleren

Als je het huisstijlhandboek eenmaal hebt ontwikkeld, moet deze goed worden geïmplementeerd. Ervan uitgaan dat alles perfect verloopt is admirabel, maar er zijn weinig cases waarbij alles zonder begeleiding direct soepeltjes verloopt. Plan daarom een 2/3-tal maanden in om mensen te begeleiden en te controleren of iedereen alles snapt en toepast.

 

Conclusie

Het huisstijlhandboek bevat alle huisstijlelementen die je ontworpen hebt. Brand guidelines bevatten naast de huisstijlelementen ook de andere merkelementen. Door alle elementen in een boek te verzamelen, is het overzichtelijk welke elementen gebruikt worden en hoe ze gebruikt moeten worden. Dit leidt tot consistent gebruik van je elementen, wat weer ten goede komt aan de herkenning en herinnering van je merk.

Wil je geen onnodige e-mails meer over de laatste versie van een brochure, ben jij de telefoontjes van drukkers over kleur en logo ook zo zat, en besteed jij je tijd liever aan de marketing dan aan het doorsturen van de juiste merkelementen? Zorg dan dat jij ook zo’n huisstijlhandboek (of brand guidelines) maakt, zodat iedereen overal kan zien wat de richtlijnen zijn en inconsistentie verleden tijd is.

Recent Posts